در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی ۱۴۰۴ ، بازار تاریخی رشت دچار آتشسوزی گستردهای شد. طبق گزارشها:
– بیش از ۳۰۰ مغازه در آتش سوختند.
– آتشسوزی در راستههای پرتردد مانند میخفروشان و تقاطع خیابان شریعتی رخ داد.
این جریان نهتنها خسارات مالی سنگینی به کسبه وارد کرد، بلکه ضربهای عمیق به بافت تاریخی و اجتماعی شهر رشت زد.
راهکارهای بازسازی بازار رشت
بازسازی بازار رشت باید فراتر از ساختوساز صرف باشد. در ادامه، مهمترین اقدامات پیشنهادی آورده شده است:
1. مستندسازی دقیق خسارات
– تهیه نقشههای دقیق از بخشهای آسیبدیده
– ثبت میراث معماری و فرهنگی پیش از بازسازی
2. مشارکت مردمی و شفافیت
– تشکیل کمیتهای متشکل از نمایندگان کسبه، معماران، کارشناسان میراث فرهنگی و مسئولان شهری
– انتشار عمومی طرحهای بازسازی و دریافت بازخورد مردمی
3. بازسازی با حفظ هویت تاریخی
– استفاده از مصالح سنتی و الگوهای معماری بومی
– بازسازی کاروانسراها، راستهها و چهارسوقها با حفظ اصالت
4. ایمنسازی و مقاومسازی
– نصب سیستمهای اطفای حریق مدرن
– بهروزرسانی زیرساختهای برق، گاز و تهویه برای جلوگیری از حوادث مشابه
5. حمایت مالی از کسبه آسیبدیده
– ارائه وامهای کمبهره یا بلاعوض برای بازسازی مغازهها
– معافیتهای مالیاتی موقت برای بازاریان آسیبدیده
6. بازآفرینی اقتصادی و گردشگری
– طراحی فضاهایی برای جذب گردشگر (مانند بازارچه صنایعدستی، فودکورت محلی)
– برگزاری جشنوارههای فرهنگی برای احیای رونق بازار
بازار رشت فقط یک مرکز خرید نیست؛ بلکه بخشی از حافظه تاریخی و فرهنگی مردم گیلان است. بازسازی آن فرصتی است برای ترمیم زخمهای اجتماعی، احیای اقتصاد محلی و بازآفرینی شهری با محوریت مردم و میراث.
نقش زیرساخت فناوری اطلاعات در بازسازی بازار رشت
1. سامانه مدیریت ایمنی و هشدار سریع
– نصب سنسورهای دود، حرارت و گاز در سراسر بازار
– اتصال به سیستم هشدار مرکزی برای اطلاعرسانی سریع به آتشنشانی و کسبه
– استفاده از دوربینهای حرارتی و هوش مصنوعی برای تشخیص زودهنگام آتشسوزی یا تجمع غیرعادی
2. شبکه ارتباطی پایدار و پرسرعت
– ایجاد زیرساخت فیبر نوری برای اتصال پایدار اینترنت در سراسر بازار
– تجهیز بازار به Wi-Fi عمومی برای کسبه و گردشگران
– پشتیبانی از پرداختهای الکترونیکی، صندوقهای هوشمند و پایانههای فروش (POS)
3. سامانه مدیریت بازار و کسبه
– طراحی پرتال جامع بازار رشت برای:
– ثبت اطلاعات کسبه و مغازهها
– مدیریت اجارهنامهها، مالیات و بیمه
– اطلاعرسانی رویدادها، تعطیلیها و هشدارهای ایمنی
4. نقشه دیجیتال و راهنمای هوشمند بازار
– طراحی نقشه تعاملی بازار با اطلاعات مغازهها، مسیرها، خدمات و امکانات
– نصب کیوسکهای دیجیتال راهنما در ورودیها
– توسعه اپلیکیشن موبایل بازار رشت با قابلیت مسیریابی، رزرو کالا، و معرفی محصولات محلی
5. دوربینهای نظارتی و امنیتی
– نصب دوربینهای مداربسته با قابلیت تشخیص چهره و پلاک خودرو
– اتصال به مرکز مانیتورینگ شهرداری و نیروی انتظامی
– افزایش امنیت شبانه و کاهش سرقت و تخلفات
6. پشتیبانی از کسبوکارهای دیجیتال
– ایجاد فضای کار اشتراکی (Coworking Space) برای جوانان و استارتاپها در حوزه صنایعدستی، گردشگری و فناوری
– آموزش کسبه برای فروش آنلاین، بازاریابی دیجیتال و مدیریت مالی دیجیتال
چالشها و راهکارها
چالش |
راهکار پیشنهادی |
| مقاومت سنتی در برابر فناوری | آموزش رایگان و مشوقهای مالی برای کسبه |
| هزینههای زیرساخت | جذب سرمایهگذاری بخش خصوصی و حمایت دولتی |
| حفظ اصالت تاریخی بازار | استفاده از فناوریهای نامرئی و طراحی هماهنگ با معماری سنتی |
بازسازی بازار رشت فرصتی استثنایی برای ترکیب سنت و فناوری است؛ جایی که میراث فرهنگی با ابزارهای نوین برای آیندهای پایدار و هوشمند پیوند میخورد.
ثبت دیدگاه