🌸مشارکت شهروندان و افق تازه حکمرانی شهری🌸
✍به قلم: دکتر زهرا نامور عربانی
#اختصاصی_پایگاه_خبری_اندیشه_تازه
تجربه شهرهای موفق جهان نشان میدهد که توسعه پایدار، بیش از آنکه بر پروژههای بزرگ تکیه داشته باشد، بر شهروندانی آگاه، مسئولیتپذیر و مشارکتجو استوار است. امروز مدیریت شهری زمانی میتواند به هدف پاسخگویی، کارآمدی و شفافیت برسد که حقوق و تکالیف شهروندان بهطور جدی مورد توجه قرار گیرد و سازوکارهای مشارکت عمومی در محلات تقویت شود. این مسئله برای شهرهایی مانند رشت ـ با بافت اجتماعی پویا و مطالبات شهروندی رو به رشد ـ اهمیتی دوچندان دارد.
یکی از مهمترین نیازهای شهر، افزایش آگاهی عمومی نسبت به حقوق و مسئولیتهای شهروندی است. بسیاری از چالشهای شهری ریشه در نبود همین آگاهی دارد؛ از نحوه تعامل با مدیریت شهری گرفته تا مشارکت در حفظ سرمایههای عمومی. راهاندازی مراکز آموزش شهروندی در محلات، تولید بستههای آموزشی و استفاده از ظرفیت رسانه و فضای مجازی میتواند این آگاهی را از سطح شعار به تجربه روزمره شهروندان تبدیل کند. هر اندازه مردم نسبت به حقوق شان مطلع باشند و تکالیف شهروندی را بشناسند، نظم اجتماعی و کیفیت زندگی شهری ارتقا خواهد یافت.
در کنار آموزش، توجه به «انگیزه اجتماعی» نیز اهمیت دارد. تجلیل از شهروندان برتر در حوزه رعایت حقوق و انجام تکالیف شهروندی، گامی مؤثر برای الگوسازی و ترویج رفتارهای مثبت در شهر است. شهر زمانی رشد میکند که رفتارهای مسئولانه نهفقط توصیه شوند، بلکه دیده و قدر دانسته شوند.
تقویت سازمانهای مردمنهاد، گروههای داوطلبانه و کانونهای محلی نیز از دیگر ضرورتهای امروز مدیریت شهری است. این نهادهای اجتماعی حلقه اتصال مردم با مدیریت شهریاند و نقش مهمی در تبدیل مشارکتهای فردی به ظرفیتهای جمعی دارند. ساماندهی و آموزش این تشکلها، همراه با مشارکت آنان در برنامهها و مناسبتهای اجتماعی، میتواند فرهنگ مشارکت و نشاط اجتماعی را در شهر تقویت کند.
یکی از گامهای مهم در مسیر تقویت مشارکت واقعی، حضور دادن شهروندان در فرآیند تصمیمسازی و حتی بخشی از مدیریت خدمات محلهای است. تشکیل گروههای تسهیلگر، کمیتههای فرهنگ شهروندی در محلات و حتی واگذاری اداره فضاهای محلی مانند سراهای محله، پارکها و اماکن ورزشی به کمیتههای محلی، میتواند چهره مشارکت را از حالت تشریفاتی خارج کرده و به آن ماهیت واقعی ببخشد. تجربههای موفق نشان میدهد که هر جا مردم در اداره امور محلی نقش داشتهاند، کیفیت خدمات افزایش یافته و حس تعلق اجتماعی نیز تقویت شده است.
در کنار این اقدامات، ارتباط مستقیم مدیریت شهری با معتمدین محلی نقشی تعیینکننده در بهبود تصمیمها دارد. نشستهای مستمر مدیران شهری با نمایندگان محلات، فرصتی برای شنیدن دیدگاهها، دریافت دغدغهها و اصلاح تصمیمات اجرایی است. همچنین اطلاعرسانی شفاف و مرحلهبهمرحله درباره پروژههای عمرانی و خدماتی، علاوه بر اعتمادسازی، زمینه مشارکت صحیح و نقادانه مردم را فراهم میکند.
در نهایت، اجرای کامل طرح تکریم اربابرجوع، یکی از مهمترین شاخصهای احترام به حقوق شهروندی است. شهرداری زمانی میتواند اعتماد عمومی را جلب کند که خدمات خود را با احترام، سرعت، شفافیت و پاسخگویی ارائه دهد. تکریم شهروندان نباید یک شعار اداری باشد؛ بلکه باید به یک رفتار سازمانی تبدیل شود.
شهر زمانی به سمت توسعه واقعی حرکت میکند که شهروندانش مطالبهگر، مشارکتجو و آگاه باشند و مدیریت شهری نیز در کنار آنان، با رویکردی گفتوگومحور، شفاف و مردمپایه عمل کند. آینده شهرهایی مانند رشت، نه فقط در دست پروژههای عمرانی، بلکه در گرو کیفیت رابطه مردم و مدیریت شهری است؛ رابطهای که با آگاهی، اعتماد و مشارکت تقویت خواهد شد.
ثبت دیدگاه